Дубалды аппарат менен шыбоо: бригадада ким эмне кылат?

Прораб бардык бригадаларды жетектейт

Бул түзүлүштө прораб компаниядагы башкы техникалык жетекчи болот. Бригадалар канча ишти, кайсы мөөнөттө жана кандай сапатта аткарышы керектигине ал жооп берет. Бригадирлер түздөн-түз ага баш ийет.

Компанияда беш бригада бар дейли. Ар биринин өз жетекчиси болсо, прораб беш бригадир менен иштейт. Тапшырманы ошолор аркылуу берип, иштин жүрүшүн да ошолордон билет. Бир бригадир объекттеги ишти кабыл алса болорун айтат, экинчиси иштин кечигип жатканын билдирет, үчүнчүсү иш уланардан мурда чечилиши керек болгон маселени көтөрөт.

Прораб иштин жалпы абалын билип турушу керек. Мисалы, бир команда объектти бүтүп калды. Кийинки буйрутма да бар, бирок ал жай ишти баштоого даяр эмес. Прораб эмне тоскоол болуп жатканын алдын ала тактап, мындан аркы планды макулдашат. Буйрутмаларды компаниянын маркетинг жана сатуу бөлүмдөрү табат. Прорабдын милдети — буйрутманын аткарылышын уюштуруу.

Прораб план менен аткарылган ишти салыштырат, кечигүүнүн себебин аныктайт жана сапатты текшерет. Кардарга өткөрүп берерден мурда ал ишти бригадирден кабыл алып, кемчиликтерди оңдотот. Иш жүрүп жатканда да текшерүү керек: мисалы, дубалды даярдоодо же маяктарды коюуда. **Маяк** — дубалга коюлган багыттоочу тилке. Уста шыбак эритмесин ошол тилкелерге таянып тегиздейт. Эритме чачыла электе маяктын ордун оңдоп койсо болот.

Чакан компанияда прорабдын милдетин ээси өзү аткарышы мүмкүн. Мындай иш тартиби бир нече жылга чейин созулушу мүмкүн. Бригадаларды азыр өзүңүз жетектесеңиз, прорабдын иши да сизде. Бул милдеттерди жана чечим кабыл алуу укугун өткөрүп берүүгө даяр болгондо гана өзүнчө прораб жалдоого болот.

Бригадир өз командасы үчүн прорабга жооп берет

Бригадир — бир бригаданын жетекчиси. Ал тапшырмаларды бөлүштүрөт, күнүмдүк маселелерди чечет жана команданын ишинин сапаты менен жыйынтыгы үчүн прорабга жооп берет.

Бригадир өзү да уста болуп иштей алат. Мисалы, башкалар менен кошо маяк коёт же эритмени тегиздейт. Ошону менен бирге ал бүт команданын ишине көз салып турат.

Бир бөлмө шыбакка даяр эмес дейли. Бригадир адамдарды даяр жерлерге бөлүштүрөт. Эгер кечигүү пландагы ишти мөөнөтүндө бүтүрүүгө тоскоол болсо, ал прорабга кабарлайт. Бригада бүгүн эмне кыларын өз ичинде чечет, ал эми прораб бул өзгөрүү жалпы планга кандай таасир этерин карайт.

Бригадирди тандаганда, ал адам башкаларды жетектөөгө даярбы, өзүнчө сүйлөшүп алыңыз. Жакшы шыбакчы өз ишин мыкты аткарышы мүмкүн, бирок адамдардын ишин уюштургусу келбеши ыктымал. Бул жоопкерчиликти эч ким албаса, кайра эле ишкананын ээсине калат. Анда ар бир жумушчуга тапшырманы өзүңүз берип, суроолорун да өзүңүз чечүүгө туура келет.

Эми шыбакты түздөн-түз жасагандарга өтөлү. Жумушка киши аларда бул үч ролду башынан эле ажырата билген оң.

Уста, шакирт жана жардамчы: алардын милдеттери эмнеси менен айырмаланат?

Уста ишти өз алдынча аягына чыгара алат

Бул жерде «уста» деп шыбак ишинин бардык баскычын билген жана объектти башынан аягына чейин өз алдынча бүтүрө алган шыбакчыны айтып жатам. Ал жумуш ордун даярдоону, маяк коюуну, станцияны туташтырып иштетүүнү, эритмени чачууну жана дубалды талапка ылайык тегиздөөнү билет.

Ага бир бөлүктү толугу менен тапшырып, жыйынтыгын сурасаңыз болот. Уста дагы эмне кылуу керектигин жана эмнени оңдоо зарыл экенин өзү көрөт. Анын иши бригаданын жалпы тапшырмасынын бир бөлүгү болушу мүмкүн. Уста өз ишинин жыйынтыгына жооп берет. Бригадир болсо команданын жалпы жыйынтыгы үчүн прорабга жооп берет.

Жумуштун бир гана бөлүгүн жакшы жасоо адам бүт процессти өз алдынча алып кете алат дегенди билдирбейт. Жумушка аларда кайсы тапшырманы башынан аягына чейин бүтүрө аларын, ал эми кайсы жерде жардамга муктаж экенин тактаңыз.

Шакирт кесипти үйрөнүп, уста болууга умтулат

Шакирт айрым иштерди жасай алат, бирок азырынча бүт жумушту өз алдынча аткара албайт. Ал кесипти үйрөнгүсү келет: жаңы тапшырмаларды жасап көрүп, устанын ишин бара-бара өздөштүрөт.

Мисалы, бир ишти ишенимдүү аткарып, башкасын жаңы үйрөнүп жүрүшү мүмкүн. Ага колунан келген бөлүктү тапшырып, түшүнүксүз жерин көрсөтүп, жыйынтыгын текшеришет. Үйрөнгөн сайын ал көбүрөөк ишти өз алдынча аткара баштайт.

План түзгөндө шакирт тажрыйбалуу устаны толук алмаштырат деп эсептебеңиз. Ал азыр эмне кыла алат, эмнени үйрөнүп жатат жана дагы кайсы жерде ага жардам керек — ушуларды караңыз.

Жардамчы көмөкчү жумуштарды аткарат

Жардамчы каптарды ташып келет, жайды жыйнайт жана башка даярдык иштерине көмөктөшөт. Ошентип усталардын убактысы үнөмдөлүп, алар шыбак менен алектене алышат.

Жардамчы даяр дубалдын же бүтүндөй шыбак ишинин сапатына жооп бербейт. Андан өзүнө тапшырылган иштин жыйынтыгы суралат: материал келдиби, жумуш орду жыйналдыбы? Техникалык чечимдерди тиешелүү тажрыйбасы бар адамдар кабыл алат, ишти да ошолор аягына чыгарат.

Адам мыкты жардамчы болушу мүмкүн, бирок шыбакчы болууга кызыкпашы ыктымал. Келечекте уста боло турган киши керек болсо, анын үйрөнүүгө каалоосу бар-жогун билиңиз. Объектте көп жүргөндүн өзү эле адамды уста кылбайт.

Бул ролдордон бригаданы кантип түзсө болот?

Бригаданы баалаганда, ичинде канча киши шыбакты өз алдынча жасай аларын, кимге дагы үйрөтүү же жетекчилик керек экенин караңыз. Адамдардын жалпы саны эле жетиштүү маалымат бербейт.

Өзү да уста болгон бригадир, экинчи уста жана шакирт

Бул үч кишилик команданын бир мисалы. Бригадир өзү да шыбак жасайт, башкалардын ишин да уюштурат. Экинчи уста тапшырманын өзүнө тийген бөлүгүн өз алдынча бүтүрөт. Шакирт колунан келгенин жасап, жаңы иштерди үйрөнөт.

Бул курамда эки киши өзүнө бөлүнгөн жердеги ишти өз алдынча аткара алат. Бригадир өзүнүн шыбагына эле эмес, команданы уюштурууга да убакыт бөлүшү керек. Шакиртке жаңы тапшырма берилсе, ага ким көрсөтүп, жыйынтыгын ким текшерерин алдын ала чечип коюңуз.

Өз бригадири бар тажрыйбалуу бригада

Бул командадагы усталар бири-бири менен иштешкенди билишет жана өз бригадиринин жетекчилигине көнүшкөн. Прораб тапшырманы бригадир менен талкуулайт, сапатка коюлган талаптарды тактайт жана жыйынтыкты ошол адам аркылуу көзөмөлдөйт. Прорабдын ишин азырынча өзүңүз аткарсаңыз, бригадир менен сиз сүйлөшөсүз.

Мындай команданы кайдан таап, кантип текшерүү керектигин шыбакчыларды жумушка алуу тууралуу макалада (орусча) түшүндүргөм.

Бир уста жана бир нече жардамчы

Мындай бригадада киши көбүрөөк болушу мүмкүн. Бирок шыбакты өз алдынча жасай алган бир эле уста бар. Жардамчылар материалды ташыйт, көмөкчү иштерди аткарат. Маяк коюу, иш жүрүп жатканда техникалык чечим кабыл алуу жана даяр дубалды текшерүү устанын мойнунда калат.

Ошондуктан адамдардын санына эле карап, мындай бригададан башка командадай эле жыйынтык күтпөңүз. Татаал иштин көлөмүнө бир устанын күчү жетпесе, жардамчылардын санын көбөйтүү маселени чечпейт. План түзгөндө усталардын санына жана тажрыйбасына, ошондой эле шакирттер кайсы ишти өз алдынча аткара аларына көңүл буруңуз.

Оштогу Акбар бригадага канча киши керек деп эсептейт?

Оштогу ишкер жана Mixer20 кардары Акбар интервьюда төрт кишилик курамды бир вариант катары сунуштайт: эки тажрыйбалуу уста жана эки жардамчы. Анын оюнча, ушундай команда жетиштүү болушу мүмкүн. Бул анын сунушу. Аны бардык объектке тиешелүү норма же Акбардын учурдагы бригадасынын так курамы деп түшүнбөңүз.

Акбардын мисалынан тышкары, станцияга байланыштуу милдеттерди да өзүнчө бөлүштүрүп коюңуз. Мисалы, күн сайын станцияны тазалоо бригадага калат, ал эми аны объекттердин ортосунда ташууну уюштуруу, жөндөө жана олуттуураак тейлөө үчүн жетекчи же ээси жооп берет. Ким эмнеге жооп берерин алдын ала айтсаңыз, станцияга байланыштуу маселе чыкканда жумушчулар кимге кайрыларын билишет.

▶

Өз бригадаңызда милдеттерди бөлүштүрүүнү эмнеден баштоо керек?

Азыр прорабдын милдетин ким аткарарын жана ага кайсы бригадирлер баш ийерин жазып чыгыңыз. Анан ар бир командада ким уста, ким үйрөнүп жүрөт, ким көмөкчү ишти аткарарын белгилеңиз. Кайсы бир милдетти өзүңүз аткарып жатсаңыз, аны да жазыңыз.

Бригадирлер менен кайсы жыйынтыкка жооп берерин жана кандай чечимди өз алдынча кабыл ала аларын сүйлөшүңүз. Ар бир шакирт эмне кыла аларын жана кийинки тапшырманы үйрөнүүгө ким жардам берерин тактаңыз. Ошондо кайсы жерде өз алдынча иштеген уста керек, кайсы жерде үйрөтүү зарыл, ал эми кайсы жерде ишти уюштурууга жардам керек экени көрүнөт.

Жыйынтыгында түшүнүктүү түзүлүш чыгат: прораб бригадаларды бригадирлер аркылуу жетектейт, бригадир өз командасына жооп берет, ал эми команданын мүмкүнчүлүгү анын ичиндеги адамдардын тажрыйбасына жараша болот. Ошого карап объектке ылайык курамды тандап, кийинкиде кимди жумушка аларыңызды чечесиз.