Сылақ станциясымен жұмыс істеуге неше адам керек? Бригадада кім не істейді?

Прораб барлық бригаданы басқарады

Бұл жұмыс тәртібінде прораб, яғни жұмыс жүргізуші, компанияның бас техникалық жетекшісі. Бригадалардың қанша жұмысты, қандай мерзімде және қандай сапада орындайтынына сол жауап береді. Бригадирлер прорабқа бағынады.

Мысалы, компанияда бес бригада бар делік. Әрқайсысының өз бригадирі бар, демек, прорабқа бес бригадир бағынады. Прораб солар арқылы міндет жүктеп, жұмыстың қалай жүріп жатқанын біліп отырады. Біреуі нысандағы жұмыстың қабылдауға дайын екенін, екіншісі жұмыс кешігіп жатқанын, үшіншісі жұмысты жалғастырмас бұрын нені шешу керегін айтады.

Прораб барлық нысанда не болып жатқанын білуі керек. Мысалы, бір бригада нысандағы жұмысын аяқтап жатыр. Келесі тапсырыс бар, бірақ жұмысшылар кірісетін үй-жай әлі дайын емес. Прораб жұмыс бастауға не кедергі екенін алдын ала анықтап, әрі қарайғы жоспарды келіседі. Тапсырыстарды компания маркетинг пен сату арқылы табады. Прорабтың міндеті — сол тапсырыстардың орындалуын ұйымдастыру.

Прораб жоспарланған жұмыс көлемін орындалған жұмыс көлемімен салыстырады, кешігу себептерін анықтайды және сапаны тексереді. Тапсырыс берушіге өткізер алдында жұмысты бригадирден қабылдап, анықталған кемшіліктердің түзетілуін қадағалайды. Тексеру жұмыс барысында да қажет: мысалы, қабырғаны дайындағанда және маяк орнатқанда. Маяк — қабырғаға бекітілетін бағыттағыш. Шебер қабырға беті тегіс шығуы үшін ерітіндіні осы бағыттағыштар бойынша тегістейді. Ерітінді жағылмай тұрып, бағыттағыштардың орнын түзетуге болады.

Шағын компанияда прорабтың міндеттерін кәсіп иесінің өзі атқара алады. Осылай бірнеше жыл жұмыс істеуге де болады. Бригадаларды қазір өзіңіз басқарсаңыз, прорабтың міндеттері әзірше сізде деген сөз. Сол міндеттермен бірге шешім қабылдау өкілетін де бере алатын кезде бөлек прораб жалдайсыз.

Бригадир өз бригадасы үшін прорабтың алдында жауап береді

Бригадир бір бригаданың жұмысын ұйымдастырады. Ол тапсырмаларды бөледі, күнделікті мәселелерді шешеді және бүкіл бригаданың жұмыс сапасы мен нәтижесі үшін прорабтың алдында жауап береді.

Бригадир басшылықпен қатар шебердің жұмысын да істей алады: басқалармен бірге маяк орнатады немесе ерітіндіні тегістейді. Сонымен бірге бүкіл бригаданың жұмысын қадағалайды.

Мысалы, бір бөлме сылауға әлі дайын емес. Бригадир адамдарын қазір жұмыс істеуге болатын жерлерге бөледі. Егер кідіріс келісілген көлемді уақытында орындауға кедергі болса, ол прорабқа хабарлайды. Бригадир бүгін қай жұмысты қай ретпен атқаратынын шешеді, ал прораб бұл өзгерістің жалпы жоспарға қалай әсер ететінін ескереді.

Сондықтан бригадир таңдағанда адамның басқаларды басқаруға дайын екенін бөлек сұраңыз. Жақсы сылақшы өз жұмысын өте жақсы атқарғанымен, өзгелердің жұмысын ұйымдастырғысы келмеуі мүмкін. Бригадада бұл жауапкершілікті ешкім алмаса, ол қайтадан кәсіп иесінің мойнына түседі. Тапсырмаларды өзіңіз бөліп, әр жұмысшының мәселесін өзіңіз шешесіз.

Басшылық міндеттерін қарастырдық. Енді сылақ жұмысын тікелей орындайтын адамдарға көшейік. Жұмысқа адам алғанда мына үш рөлді басынан ажыратқан пайдалы.

Шебер, шәкірт және көмекшінің міндеттері несімен ерекшеленеді?

Шебер сылақ жұмысын басынан аяғына дейін өз бетінше атқара алады

Шебер деп жұмыстың бүкіл барысын білетін және нысандағы сылақ жұмысын басынан аяғына дейін өз бетінше орындай алатын адамды айтып отырмын. Ол жұмыс орнын дайындауды, маяк орнатуды, сылақ станциясын қосып пайдалануды, ерітіндіні жағуды және қабырға бетін талапқа сай шығаруды біледі.

Шеберге жұмыстың бір бөлігін тұтас тапсырып, нәтижесін сұрай аласыз. Тағы не істеу және нені түзету керегін өзі байқайды. Оның міндеті бригаданың ортақ тапсырмасының бір бөлігі болуы мүмкін. Шебер өз жұмысына жауап береді, ал команданың нәтижесі үшін прорабтың алдында бригадир жауап береді.

Бір ғана жұмысты орындай білу бүкіл үдерісті өз бетінше жүргізе алады дегенді білдірмейді. Адамды жұмысқа аларда қай істі басынан аяғына дейін өзі атқара алатынын және қай жерде әлі де көмек керек екенін біліп алыңыз.

Шәкірт кәсіпті үйреніп, шебер болуға талпынады

Шәкірт кей жұмысты істей алады, бірақ нысандағы сылақ жұмысын әлі басынан аяғына дейін өзі орындай алмайды. Ол үйренгісі келеді, жаңа тапсырмаларды орындап көріп, шебердің жұмысын біртіндеп меңгереді.

Мысалы, шәкірт бір жұмысты сенімді атқарады, ал екіншісін енді үйреніп жүр. Оған қолынан келетін тапсырма беріңіз, түсініксіз тұсын көрсетіп, нәтижесін тексеріңіз. Дағдысы артқан сайын өз бетінше орындайтын жұмысы да көбейеді.

Жоспар құрғанда шәкіртті бірден тәжірибелі маманның толық орнын басады деп есептемеңіз. Қолынан қазір не келетінін, нені үйреніп жүргенін және қай жерде көмек қажет екенін ескеріңіз.

Көмекші қосалқы жұмыстарды атқарады

Көмекші қаптарды тасиды, үй-жайды жинайды және өзіне тапсырылған басқа дайындық жұмыстарына көмектеседі. Соның арқасында шеберлер уақытын сылаққа жұмсай алады.

Көмекші дайын қабырғаға немесе сылақ жұмысының жалпы нәтижесіне жауап бермейді. Одан өз тапсырмасының орындалуы сұралады: материалды әкелді ме, жұмыс орнын жинады ма? Техникалық шешім қабылдау және нысандағы сылақты аяқтау тиісті дағдысы бар адамдардың міндеті.

Адам өз ісін жақсы атқаратын көмекші болуы мүмкін, бірақ сылақшы болғысы келмеуі де мүмкін. Болашақ шебер қажет болса, адамның үйренуге ынтасына қараңыз. Нысанда ұзақ жүргеннің өзі көмекшіні міндетті түрде шебер етпейді.

Осы рөлдерді ескеріп, бригаданы қалай жинауға болады?

Бригада құрамын бағалағанда, сылақ жұмысын неше адам өз бетінше атқара алатынын және кімге әлі үйрету не бағыт беру керек екенін анықтаңыз. Жалпы адам санын білу жеткіліксіз.

Шебер бригадир, тағы бір шебер және бір шәкірт

Бұл — үш адамнан құралған бригаданың мысалы. Бригадир өзі де сылайды, қалғандарының жұмысын да ұйымдастырады. Екінші шебер өз міндетін өз бетінше атқарады. Шәкірт өзі меңгерген тапсырмаларды орындап, әрі қарай үйренеді.

Мұнда екі адам өзіне тапсырылған жұмыс бөлігін өз бетінше атқара алады. Бригадир өз жұмысына да, команданы басқаруға да уақыт бөлуі керек. Шәкіртке жаңа тапсырма берілсе, оны кім көрсетіп, нәтижесін кім тексеретінін алдын ала келіседі.

Өз бригадирі бар тәжірибелі бригада

Мұндай бригададағы шеберлер бірге жұмыс істей біледі және өз бригадирінен тапсырма алып үйренген. Прораб жұмысты бригадирмен талқылап, сапаға қойылатын талаптарды нақтылайды және нәтижені сол арқылы бақылайды. Прорабтың міндетін әзірше өзіңіз атқарсаңыз, бригадирмен де өзіңіз келісесіз.

Мұндай команданы қайдан іздеу және жалдарда нені тексеру керегін сылақшылар бригадасын жалдау туралы мақалада түсіндірдім (орыс тілінде).

Бір шебер және бірнеше көмекші

Мұндай бригадада адам көбірек болуы мүмкін, бірақ сылақты өз бетінше атқара алатын маман әлі де біреу. Көмекшілер материал тасиды және қосалқы жұмыстарды атқарады. Маяк орнату, сылақ барысында шешім қабылдау және дайын жұмысты тексеру шебердің міндетінде қалады.

Сондықтан бригаданың қандай нәтиже бере алатынын тек адам санына қарап бағаламаңыз. Күрделі жұмыс көлемі бір шебердің мүмкіндігінен асса, көмекші санын көбейту мәселені шешпейді. Жоспарлағанда алдымен шеберлердің саны мен тәжірибесіне, сондай-ақ шәкірттердің қазір қандай жұмысты орындай алатынына қараңыз.

Александр өз компаниясында жұмысты қалай бөлді?

Александр әрлеу жұмыстарымен айналысып, кейін механикаландырылған сылақ бағытын дамытқан. Сұхбатында түсірілім кезінде үш станция жұмыс істегенін, соның екеуі Mixer20 болғанын айтады. Ол шеберлердің уақытын сылаққа жұмсауына жағдай жасаған. Станцияларды күнделікті тазалауды бригадаға қалдырып, тасымалды ұйымдастыруды, жабдықты баптауды және күрделірек техникалық қызмет көрсетуді өз мойнына алған.

Бұл мысал кейбір міндеттер кәсіп иесінде қала алатынын көрсетеді. Өз компанияңызда да жабдық пен тасымалға кім жауап беретінін белгілеңіз. Сонда адамдар нысанда өз міндеттерін және қандай мәселе бойынша басшыға жүгіну керегін біледі.

▶

Өз бригадаңызда міндет бөлуді неден бастау керек?

Алдымен қазір прорабтың міндетін кім атқарып жүргенін және оған қай бригадирлер бағынатынын жазып шығыңыз. Содан кейін әр бригадада кім шебер, кім үйреніп жүр, кім қосалқы жұмыс істейтінін белгілеңіз. Қандай да бір міндетті әлі өзіңіз атқарып жүрсеңіз, оны да жазыңыз.

Енді бригадирлермен келісіңіз: олар қандай нәтижеге жауап береді және қандай шешімді өздері қабылдай алады? Әр шәкірттің қазір не істей алатынын және келесі жұмысты меңгеруге кім көмектесетінін анықтаңыз. Сонда қай жерге өз бетінше жұмыс істейтін маман керек, кімді үйрету керек және қай жерде жұмысты ұйымдастыруға көмек қажет екені көрінеді.

Сөйтіп, компанияның жұмыс тәртібі анық болады: прораб бригадаларды бригадирлер арқылы басқарады, бригадир өз командасына жауап береді, ал бригаданың мүмкіндігі адамдардың дағдысына байланысты. Соған қарап нысанға сай құрам таңдап, келесіде кімді жұмысқа алу керегін шеше аласыз.